Rituelen zijn handelingen die bij speciale gebeurtenissen in een mensenleven worden verricht. Rituelen kunnen troost geven en verbondenheid. Voorbeelden van rituelen zijn: beschuit met muisjes eten bij de geboorte van een kindje, elkaar een trouwring geven bij een huwelijk, ontgroening bij studenten, een gouden horloge bij een lang dienstverband, een Abraham of Sara geven aan iemand die 50 wordt, de kerstboom versieren met Kerst, bidden voor het eten, vlaggetjesdag, het nieuwjaarsconcert, de bid- en dankdag voor het gewas, brood en wijn bij het avondmaal, eieren beschilderen met Pasen ….. we kennen veel meer rituelen dan we eigenlijk zouden denken.
Ook rond de uitvaart kennen we rituelen: het wassen van de overledene, de afscheidsdienst, het zelf dragen van de kist, het laten zakken van de kist, het verstrooien van de as.
Vroeger kenden we nog meer rituelen: het afdekken van de spiegel na het overlijden, het dichtdoen van de gordijnen, het aandoen van het doodshemd, het waken bij de dode, de dodendans, het luiden van de klok, het maken van een lijkbord, een dodenlantaarn gebruiken, een rouwmaaltijd gebruiken, rouwborden ophangen in de kerk, het geven van grafgiften, grafgedichten op de grafsteen beitelen, dragen van rouwkleding en het dwaalverdrinken (vieren van het einde van de rouwtijd).
De katholieken kennen ook nog veel uitvaartrituelen: het toedienen van het sacrament van de zieken, het houden van een avondwake, het zegenen van de kist met wijwater, het branden van de paaskaars, het bewieroken van de kist, het uitdelen van bidprentjes, het ophangen in de kerk van een kruisje met de naam van de overledene, het laten horen van het “In Paradisum”, het bestrooien van de kist met een schepje zand tijdens de begrafenis, een uitgebreide koffietafel na de uitvaart, het houden van herdenkingsmissen en de dodenherdenking met Allerzielen.
Tegenwoordig komen er ook weer nieuwe rituelen bij: het oplaten van ballonnen tijdens een uitvaart, of het oplaten van witte duiven, het branden van waxinelichtjes, het houden van stille tochten en applaus bij de rouwstoet.
Een ritueel kan heel ingewikkeld zijn of heel simpel, maar het belangrijkste is dat een ritueel bij ons past, dat het ons helpt en dat we er door worden getroost.
